English EPD enquête   inleiding       scriptie       resultaten       vragenlijst       commentaar       privacy       links

Medische gegevens en politieke voorkeur

Er is besloten om een elektronisch patiëntendossier (EPD) in te voeren in Nederland. Zo'n EPD bevat dan al je medische gegevens. Doktoren kunnen je daarmee sneller helpen omdat ze met de computer bij jouw gegevens kunnen. Sommige mensen maken zich echter zorgen over hun privacy.

Stemmen tegenstanders van het EPD links? Of stemmen ze juist rechts? Of stemmen ze op het midden? Uit mijn onderzoek blijkt dat het niet veel uitmaakt wat je stemt: of je nou links of rechts bent, de kans dat je voor- of tegenstander van het EPD bent is even groot. Iedereen wil dat er zorgvuldig wordt omgegaan met medische gegevens, maar ook iedereen wil zo goed mogelijk geholpen kunnen worden. Politici kunnen er dus maar beter voorzichtig mee omgaan: bij fouten krijgen ze iedereen op hun dak. De Eerste Kamer is daarom ongebruikelijk kritisch, en heeft inmiddels nieuw onderzoek afgedwongen. (Zie de brief van minister Klink aan de Eerste Kamer: 2010-05-06_Klink_aan_1e_kamer.pdf)

Over hoe dat nou komt dat politieke voorkeur er weinig toe doet, en wat privacy in een medische context anders maakt dan "gewone" privacy, valt wel een en ander te zeggen. Daarom heb ik dan ook een scriptie geschreven.

Wie voerde dit onderzoek uit?

Een korte samenvatting

Medische privacy ("health privacy") is een aparte categorie binnen de privacy. Het gaat over soms heel persoonlijke zaken waarvan je niet wilt dat anderen ze inzien, bijvoorbeeld psychische of sexuele klachten. Maar tegelijkertijd wil je vaak dat medici altijd bij je gegevens kunnen, zodat je goed en effectief behandeld kunt worden, ook in noodgevallen, en ook in een andere provincie of in een ander land.

Om je privacy uit handen te geven, is vertrouwen nodig. Een regering of overheid die wetgeving introduceert die de privacy kan aantasten moet daarom zorgvuldig te werk gaan en kunnen rekenen op het vertrouwen van de kiezer. Daarom verwachtte ik dat kiezers die nogal links of rechts zijn (ver van het midden) meer bezwaar zouden hebben tegen het EPD omdat ze minder vertrouwen hebben in de zittende regering. Dat bleek niet het geval te zijn. Alle kiezers zijn bijna even enthousiast (of kritisch) over het EPD.

Wel bleek dat mensen met een meer authoritaire voorkeur ook meer vertrouwen hadden in het EPD. Ook vrouwen toonden in mijn onderzoek iets meer vertrouwen in het EPD.

De schaal van het onderzoek is beperkt: slechts 218 respondenten, en daarbij heb ik ook geen goede afspiegeling van de bevolking: ik heb relatief veel mannelijke autochtone studenten. Toch is de spreiding voldoende om met een redelijke mate van zekerheid de conclusies te kunnen onderbouwen dat medische privacy voor veel mensen een andere waarde heeft dan overige privacyvraagstukken, en dat er weinig verband is tussen iemands behoefte aan medische privacy en iemands politieke voorkeur. Het licht hogere enthousiasme voor het EPD bij liefhebbers van meer authoritaire politiek is verklaarbaar omdat zij meer vertrouwen hebben in de werking en naleving van de wet. Het grotere vertrouwen van vrouwen in het EPD is in dit onderzoek nog niet glashard bewezen, maar de resultaten wijzen wel in die richting.